หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต(สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย)

หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต
สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย สถาบันอาศรมศิลป์ (หลักสูตรปริญญาตรี ๕ ปี)


ปรัชญา ข้อมูลทั่วไป ระบบการจัดการศึกษา  การดำเนินการหลักสูตร คณาจารย์  


ปรัชญา

หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัยนี้มีจุดหมายหลักเพื่อสร้างครูที่สามารถปูพื้นฐานคุณค่าความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ คือ มีหลักคุณธรรมอันเป็นสากล ๓๕ ประการ (คุณธรรม ส่วนตน และสังคม)ให้กับเด็กปฐมวัยซึ่ง หมายถึง เด็กอายุ ๐-๘ ปี อันเป็นช่วงวัยที่สำคัญอย่างยิ่งเพราะเป็นช่วงที่มีพัฒนาการทางสมองสูงสุด และเหมาะสมในการวางพื้นฐานทักษะชีวิตและบุคลิกภาพทั้งความพร้อมในการเรียนรู้สำหรับช่วงวัยต่อไปจนถึงผู้ใหญ่ที่สามารถดำรงชีวิตอย่างมีคุณภาพและเป็นพลเมืองที่ดีของสังคมไทย เป็นพลโลกที่ดีที่จะอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขได้ในอนาคต
Cirri_Edu1
ความสำคัญ

โดยที่ปรากฏปัญหาการพัฒนาเด็กปฐมวัยจากรายงานความก้าวหน้าการจัดการเรียนรู้ระดับปฐมวัยปี ๒๕๕๑  ๒๕๕๒ ของสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษาได้แสดงข้อมูลให้เห็นว่าเด็กปฐมวัยยังขาดการดูแลอย่างทั่วถึง โดยมีปัญหาพัฒนาการรวมของเด็กสงสัยล่าช้าเพิ่มขึ้น ระดับสติปัญญาเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง และมีปัจจัยที่ส่งเสริมการเรียนรู้ค่อนข้างต่ำ และมีข้อมูลปัญหา ๒ ประเด็นที่สำคัญ คือ ปัญหาด้านสุขภาวะของเด็ก โดยเฉพาะการขาดสารอาหารที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตและการพัฒนาสมองและการเรียนรู้ เช่น การขาดธาตุเหล็ก และไอโอดีน และภาวะทุพโภชนาการ และปัญหาด้านสภาพแวดล้อมรอบตัวเด็กที่ส่งผลต่อการเรียนรู้ เด็กส่วนใหญ่จะอยู่ในโรงเรียนอนุบาลและศูนย์เด็กเล็ก การศึกษาของครูและผู้เลี้ยงดูส่วนใหญ่อยู่ในระดับต่ำกว่าปริญญาตรีถึงประมาณร้อยละ ๗๗ และประมาณร้อยละ ๖๖ ของผู้ดูแลเด็ก ไม่เคยได้รับการสอน/การอบรมการเลี้ยงดูเด็ก ขาดคุณภาพในการจัดการเรียนรู้ตามหลักการศึกษาปฐมวัยและไม่มีการกำกับดูแลคุณภาพมาตรฐานอย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง เป็นที่น่าวิตกว่าการศึกษาปฐมวัยซึ่งถือว่าเป็นต้นทุนที่สำคัญของชาติกำลังอยู่ในภาวะวิกฤต ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องจำเป็นจะต้องมีส่วนร่วมในฟื้นฟูแก้ไขภาวะนี้อย่างทุ่มเท การเปิดหลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย ซึ่งมีชื่อสาขาวิชาที่แตกต่างไปจากที่เคยเป็นมานั้นเป็นความพยายามอีกรูปแบบหนึ่งของสถาบันอาศรมศิลป์ในการแสวงหา ค้นคว้า ทดลอง วิธีการจัดกระบวนการเรียนรู้ใหม่ ๆ เพื่อให้ผู้เรียนได้พัฒนาความรู้ภายนอกและพัฒนาคุณภาพภายในของตนไปพร้อม ๆ กันขณะที่เรียนโดยมุ่งบ่มเพาะคุณสมบัติและจิตวิญญาณของครูที่ดีให้เกิดขึ้นในผู้เรียนเป็นหัวใจสำคัญของหลักสูตร กล่าวคือ การเป็นผู้มีความรู้และความสามารถในการพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นผู้มีวุฒิภาวะ มีภาวะผู้นำในการบริหารจัดการศูนย์เด็กเล็ก/โรงเรียนอนุบาลและมีความรับผิดชอบต่อชุมชนท้องถิ่นและสังคม พร้อมที่จะทำหน้าที่ร่วมดูแลแก้ปัญหา และเยียวยาสังคมไทยและโลกให้อยู่รอดและยั่งยืนได้ต่อไป โดยนำแนวคิดในการออกแบบหลักสูตรที่มีคุณภาพตามมาตรฐานและมีจุดเน้นเฉพาะดังนี้

๑. ด้านกระบวนการเรียนรู้ของหลักสูตร ประกอบด้วยการฝึกปฏิบัติทั้งจากการงานจริงใน ชั้นเรียนปฐมวัยและในชั้นเรียนของนักศึกษาซึ่งใช้เวลาเป็นส่วนใหญ่ ควบคู่ไปกับการเรียนทางทฤษฎีด้วยการอภิปราย แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และสรุปผล ซึ่งใช้เวลาน้อยกว่าการฝึกปฏิบัติการ

๒. ด้านเนื้อหาสำหรับเด็กปฐมวัย ประกอบด้วย การสำรวจและรู้จักคุณสมบัติของ สิ่งแวดล้อมโดยการเชื่อมโยงกับตัวเอง ทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัย ความรู้พื้นฐานทางดนตรี การเคลื่อนไหวเชิงพละ ละครและนาฏศิลป์ ศิลปะปฏิบัติ หัตถกรรม การพัฒนาภาษาในลักษณะของประมวลคำศัพท์สำหรับเด็ก โดยเน้นทั้ง ประมวลคำฟัง (Passive Vocabulary) และประมวลคำใช้ (Active Vocabulary) และสัทศึกษา (Sound Education)

๓. ด้านกระบวนการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย ประกอบด้วย การเรียนรู้ที่อาศัยการจำ การ เดา การโยงสัมพันธ์และจับคู่ การดูดซึม (Assimilation) การทำซ้ำ ด้วยวิธีที่หลากหลาย และการ ใช้ประสาทสัมผัสทั้ง ๖

๔. ด้านคุณสมบัติของครูปฐมวัย ประกอบด้วย ทักษะการจัดการเรียนการสอนแบบบูรณา การทั้งเนื้อหาและกระบวนการ ทักษะการสอนด้วยวิธีการแบบปลายปิดและปลายเปิดเพื่อให้เกิดวินัยและจินตนาการ ทักษะในการใช้ดนตรี การเคลื่อนไหว (พละ ศิลปะ การละคร) เพื่อช่วยในการจัดการเรียนการสอน ทักษะการสังเกต มีความเข้าใจ วิเคราะห์เด็ก พร้อมกับดำเนินการปลูกฝัง บำบัด ขัดเกลารักษาพฤติกรรมของเด็กได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก

 

ด้วยประสบการณ์ ความรู้ ที่ได้สั่งสมมานานกว่า ๕๐ ปี ของหม่อมดุษฎี บริพัตร ณ อยุธยา ที่มีต่อการจัดการศึกษาปฐมวัย เป็นขุมทรัพย์อันมีค่ามหาศาล ควรแก่การถ่ายทอดให้กับคนรุ่นต่อไป ซึ่งหากได้นำมาสังเคราะห์ และจัดระบบเพื่อตอบโจทย์การเป็นครูผู้สามารถพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างรอบด้าน และลึกซึ้ง ก็น่าจะเป็นทางลัดที่จะช่วยให้เกิดหลักสูตร ที่สอดคล้องกับความเป็นไปของยุคสมัยที่ท้าทายความอยู่รอดของมนุษย์ในศตวรรษที่ ๒๑ ได้โดยที่ท่านได้ให้ความสำคัญต่อการฝึกปฏิบัติจนเกิดฉันทะและความชำนาญ ในการเป็นครูผู้นำทางจิตวิญญาณของเด็ก ๆ ได้อย่างแท้จริง นอกจากนี้ การปูพื้นฐานการเรียนรู้ที่เข้าถึงคุณค่าของจิตใจจะสามารถโน้มนำให้เกิดคุณธรรมจริยธรรมขึ้นในจิตใจอย่างฝังลึกอยู่ในจิตสำนึกของเด็กได้นั้น ครูจะต้องเข้าใจเรื่องนี้เป็นอย่างดี และฝึกฝนขัดเกลาตนเองให้เป็นเช่นนี้ก่อนเช่นกัน สภาวะที่สังคมรอบด้านมีการเปลี่ยนแปลงทุกด้านอย่างรวดเร็วรวมทั้งวิกฤตการณ์ต่างๆ ที่กระทบต่อผู้คนในสังคมโดยเฉพาะกับเด็กที่ต้องเผชิญต่อปัญหาเหล่านี้ตั้งแต่เยาว์วัย จึงเป็นสิ่งท้าทายความคิด จิตใจและสติปัญญาของมนุษย์ที่จะสร้างเครื่องมือในการรับมือ ต่อต้านและแก้ปัญหาตั้งแต่ปฐมวัย ระบบการศึกษาที่ผ่านมาก็อยู่ภายใต้ปัญหาทางสังคม เศรษฐกิจและการเมืองเช่นกัน จึงไม่สามารถที่จะช่วยเหลือให้เด็กมีทักษะชีวิตในการับมือกับการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว ครูเองก็ขาดประสบการณ์และวิธีการถ่ายทอดความรู้ทั้งวิธีฝึกฝนและฝึกฝืนเด็ก โดยเฉพาะการสร้างเสริมพัฒนาการทางภาษาซึ่งเป็นสะพานนำไปสู่การเรียนรู้อื่นๆ ยังคงใช้วิธีการดั้งเดิมคือ Chalk &Talk เพื่อให้เด็กลอกจำ ทำตามคำสั่งครูเพียงอย่างเดียวอันเป็นการเรียนรู้ที่ไม่ถูกต้องและไม่เพียงพอต่อทางพัฒนาเด็กให้ถึงขีดสุดของศักยภาพ สิ่งสำคัญในการที่จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเด็ก ก็คือต้องปรับพฤติกรรมของครูก่อน การเปิดหลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัยจึงเป็นรูปแบบหนึ่งที่จะช่วยแก้ปัญหาดังกล่าว ด้วยองค์ความรู้ ประสบการณ์ที่สั่งสมมานานกว่า ๕๐ ปีของหม่อมดุษฎี บริพัตร ณ อยุธยา ที่พบว่าการใช้ศิลปะ ดนตรี การเคลื่อนไหว เชิงพลศึกษา การละคร และนาฏศิลป์นั้น มีความสำคัญอย่างยิ่งในเด็กปฐมวัยคือ เป็นการสื่อสารชนิดหนึ่ง เป็นทักษะพื้นฐานที่จำเป็นและเท่าเทียมกับการเรียนคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และภาษา ที่ครูต้องสามารถสอนได้ ประการต่อมาคือ วิชาดังกล่าวนี้ยังเป็นกลยุทธ์สำคัญที่ครูสามารถนำไปใช้ในการสอนวิชาต่าง ๆ และสิ่งสำคัญคือยังสามารถนำไปบำบัดรักษาและเบี่ยงเบนพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ได้ นอกจากนี้ท่านยังได้ให้ความสำคัญต่อการฝึกปฏิบัติเคียงคู่ไปตลอดการเรียนรู้ ซึ่งน่าจะเป็นหนทางที่จะช่วยพัฒนาครูให้เป็นผู้นำทางจิตวิญญาณและปูพื้นฐานการเรียนรู้ที่จะเข้าถึงคุณค่าของจิตใจ นั่นคือการเกิดคุณธรรมที่สร้างให้เกิดความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ สรุปได้ว่า หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย จึงเป็นหลักสูตรใหม่ที่แตกต่างจากหลักสูตรเก่าที่เคยเป็นมา ไม่ว่าจะเป็นเนื้อหาสาระ วิธีการเรียนการสอน การวัดและประเมินผลที่เน้นคุณลักษณะและสมรรถนะของผู้เรียนให้เกิดอย่างแท้จริง

 

วัตถุประสงค์ของหลักสูตร

หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย มีวัตถุประสงค์ ดังนี้

๑.๓.๑ ส่งเสริมความตระหนักในสังคมในการจัดการศึกษาและจัดให้มีการพัฒนาสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยที่มีคุณภาพสำหรับเด็กปฐมวัยที่ขาดโอกาสทางการศึกษาอย่างทั่วถึง

๑.๓.๒ ให้ความสำคัญในการพัฒนาพ่อ  แม่ ผู้ปกครอง และผู้ดูแลเด็กปฐมวัยให้มีความรู้ความเข้าใจและมีทักษะในการเลี้ยงดูเด็กปฐมวัยอย่างมีคุณภาพ

๑.๓.๓ ผลิตบัณฑิตผู้มีความรับผิดชอบต่อชุมชนท้องถิ่นและสังคม สามารถสร้างการเรียนรู้ร่วมกับบุคคลที่มีความแตกต่างหลากหลายและเป็นผู้นำกระแสแห่งการเปลี่ยนแปลงสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน

๑.๓.๔ ผลิตบัณฑิตให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการศึกษาปฐมวัย มีวิจารณญาณและความคิดสร้างสรรค์ในการนำความรู้มาประยุกต์ใช้ในสภาวะต่าง ๆ ได้อย่างเข้าใจบริบทต่าง ๆ เพื่อไปสู่การศึกษาที่พัฒนาชีวิตของผู้เรียนอย่างแท้จริง

๑.๓.๕ ผลิตบัณฑิตให้มีทักษะในการจัดการเรียนรู้อย่างบูรณาการโดยเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง การใช้กระบวนการทางปัญญา กระบวนการสร้างสรรค์ การจัดการสิ่งแวดล้อมและบรรยากาศที่ส่งเสริมการเรียนรู้

๑.๓.๖ ผลิตบัณฑิตที่มีความรักความเมตตาเด็กเป็นพื้นฐานทางจิตใจที่จะเหนี่ยวนำเด็กให้เข้าสู่การเรียนรู้และมีพัฒนาการอย่างเป็นองค์รวมไปสู่ศักยภาพสูงสุดของแต่ละคน

๑.๓.๗ ผลิตบัณฑิตให้มีความภาคภูมิใจในความเป็นครูและมีความตระหนักในการพัฒนาตนเองตามแนวทางกัลยาณมิตรธรรมอยู่เสมอ

๑.๓.๘ ผลิตบัณฑิตที่มีทักษะทางภาษาและการสื่อสารโดยใช้เทคโนโลยีเพื่อช่วยในการเรียนการสอนและการสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ

 

Cirri_Edu2

 

Share on Facebook28Tweet about this on TwitterShare on Google+0Print this page